Her ağustos-eylül aynı soru geliyor: "Hocam matematiğim sıfır, 12. sınıfa geçtim. Geç mi kaldım?"
Dürüst cevap: hayır, geç değil — ama sonsuz zaman da yok. Kalan sürede yapılabilecek şey gerçekten çok, yapılamayacak şey de var. İkisini ayırmadan kurulan her plan yarıda kalıyor.
Bu yazıda kalan sürede neyin yetiştiğini, neyin yetişmediğini ve zamanın nasıl bölünmesi gerektiğini yazdım.
Önce beklentiyi doğru kuralım
"Sıfırdan başlayıp AYT matematikte 30 net" cümlesi, bir yılda gerçekleşen bir şey değil. Ama şunlar gerçekleşiyor:
- TYT matematikte ciddi bir sıçrama. Sıfırdan başlayan bir öğrencinin TYT matematiğini büyük ölçüde kapatması mümkün. Konular sınırlı, sorular temel becerileri ölçüyor.
- AYT'de seçili konularda net. Bütün AYT müfredatı değil ama getirisi yüksek konular (türev, analitik geometri, logaritma, diziler) çalışılabiliyor.
- Sıralamada anlamlı bir fark. Matematiği sıfır olan bir öğrencinin en büyük avantajı şu: kaybedecek neti yok, sadece kazanacak neti var.
Gerçekçi olmayan tek şey, bütün müfredatı derinlemesine bitirmek. O yüzden plan "her şeyi yetiştirme" üzerine değil, öncelik üzerine kurulmalı.
Neden TYT önce gelir
Sıfırdan başlayan öğrencilerin en sık yaptığı hata doğrudan AYT konularına girmek. Sebebi anlaşılır: hedef bölüm sayısal, AYT matematik önemli görünüyor.
Ama TYT önce gelmeli, üç sebeple:
- TYT matematik, AYT'nin ön koşulu. Fonksiyon, denklem, eşitsizlik, üslü-köklü ifadeler oturmadan türev anlaşılmıyor.
- TYT'nin puana katkısı doğrudan. Ham puanın önemli bir kısmı buradan geliyor ve TYT soruları AYT'ye göre daha öğrenilebilir.
- Özgüven TYT'de geliyor. Sıfırdan başlayan öğrenci ilk netlerini TYT'de görüyor. Bu, sürecin devamı için düşünüldüğünden daha önemli.
Sıfırdan başlayan bir öğrenciyle ilk üç ay neredeyse tamamen TYT çalışıyoruz. Bu üç ay atlandığında, sonraki altı ay boşa gidiyor.
Kalan süre nasıl bölünmeli
Aşağıdaki plan, eylülde başlayan ve haftada 8-10 saat matematiğe ayırabilen bir öğrenci için. Süre daha azsa aynı sıra korunur, sadece her aşama uzar.
| Dönem | Odak | Hedef |
|---|---|---|
| Eylül – Ekim | Temel: sayılar, bölme-bölünebilme, rasyonel sayılar, oran-orantı, denklem | İşlem gücünü açmak |
| Kasım – Aralık | TYT'nin gövdesi: problemler, kümeler, fonksiyon, polinom, mutlak değer | TYT'de istikrarlı net |
| Ocak – Şubat | TYT geometri + AYT'ye giriş (fonksiyon, limit) | Geçiş dönemi |
| Mart – Nisan | AYT getirisi yüksek konular: türev, analitik geometri, logaritma, diziler | AYT'de ilk netler |
| Mayıs – Haziran | Deneme + hata analizi + tekrar | Netleri sabitlemek |
Bu takvimin en kritik özelliği şu: AYT'ye geçiş, TYT bitmeden yapılmıyor. Aceleyle türeve atlayan öğrenci, iki ay sonra geri dönmek zorunda kalıyor.
Sıfırdan başlarken üç kural
1. Konu atlamayın, ama her konuyu dibine kadar çalışmayın
Sıfırdan başlayan öğrencinin lüksü yok: bir konuyu mükemmel öğrenmek yerine, beş konuyu yeterince öğrenmek daha çok net getiriyor.
Ölçü şu: o konudan gelen orta zorlukta soruları çözebiliyorsanız o konu şimdilik yeterlidir. Zor soruları mayısta, tekrar turunda alırsınız.
2. Her gün az, düzenli olarak
Haftada bir gün altı saat çalışmak, günde bir saat çalışmaktan daha az işe yarıyor. Matematik biriken bir ders; ara verildiğinde geri dönüş maliyeti yüksek.
Sıfırdan başlayan biri için günde bir saat, boşluksuz en gerçekçi düzen.
3. Soru çözmeden konu bitirmeyin
Konu anlatımı izlemek öğrenme hissi veriyor ama öğrenme sağlamıyor. Bir konu, o konudan soru çözüldüğünde bitiyor.
Sıfırdan başlayan öğrenciler için oran şu olmalı: bir birim konu anlatımı, üç birim soru.
Hedef seçerken dürüst olun
Bir yıl içinde matematiği sıfırdan zirveye taşımak yerine, kalan sürede ulaşılabilecek en iyi sonucu hedefleyip planı ona göre kurmak daha akıllıca.
Bunun için:
- Hedef bölümün taban sıralamasına bakın (kaynak: YÖK Atlas)
- Mevcut netlerinizle aradaki farkı görün
- Farkın ne kadarının matematikten, ne kadarının diğer derslerden gelebileceğini hesaplayın
Bazen cevap "matematiği tamamen kapatmak değil, TYT matematiğini iyi yapıp AYT'de seçili konulardan net almak" oluyor ve bu gayet meşru bir strateji. Bu hesabın nasıl yapıldığını AYT matematikte kaç net yeterli yazısında ayrıntılı anlattım.
Bir yıl gerçekten yeter mi?
Yeter — ama şu şartla: plan gerçekçi, düzen sabit ve teşhis doğru olmalı.
Sıfırdan başlayan öğrencilerde en büyük zaman kaybı yanlış yerden başlamak oluyor. 9. sınıf konularında boşluğu olan bir öğrenciye türev anlatmak, delik bir kovaya su doldurmak gibi. Bu boşluğun nasıl tespit edildiğini lise matematiğinde temel eksikliği yazısında anlattım.
Nereden başlayacağınızı birlikte belirlemek isterseniz YKS Matematik özel ders sayfasında program nasıl kuruluyor anlattım. Temel eksiği ağır basıyorsa TYT Matematik özel ders tarafından başlamak daha doğru olur.
Ön görüşmede mevcut durumu konuşup kalan sürede nereye kadar gidilebileceğini açıkça söylüyorum — olmayacak bir hedefi olacakmış gibi anlatmıyorum.
