"Hangi konudan başlamalıyım?" sorusunun cevabı, çoğu öğrencinin sandığı gibi "en baştan" değil. Özellikle sınava sınırlı bir süre kalmışsa, konu sırası doğrudan net sayısını belirliyor.
Bu yazıda önce sınavın yapısını netleştirip, ardından öğrenme süresine göre getiri mantığıyla bir öncelik sıralaması çıkardım.
Önce bir uyarı: sabit bir dağılım yok
ÖSYM, her yıl için konu bazlı sabit bir soru dağılımı yayınlamıyor. Aşağıdaki oranlar son yılların genel eğilimine dayanan yaklaşık değerler; sınavdan sınava değişebiliyor.
Bu yüzden bu tabloları "kesin dağılım" olarak değil, öncelik belirlemek için bir pusula olarak kullanın.
Sınavın yapısı
| Oturum | Test | Soru sayısı |
|---|---|---|
| TYT | Temel Matematik | 40 |
| AYT | Matematik (geometri dahil) | 40 |
TYT'de matematik testinin içinde geometri soruları da yer alıyor; ayrı bir test değil. AYT Matematik testi için de aynısı geçerli.
TYT Matematik: yaklaşık ağırlıklar
| Konu bloğu | Yaklaşık pay | Öğrenme süresi |
|---|---|---|
| Temel matematik (sayılar, bölünebilme, rasyonel, üslü-köklü, çarpanlara ayırma, mutlak değer, oran-orantı) | En büyük blok | Orta |
| Problemler (sayı, kesir, yaş, işçi-havuz, hareket, yüzde, karışım) | Büyük blok | Uzun |
| Kümeler, fonksiyonlar, polinomlar, olasılık, istatistik | Orta blok | Orta |
| Geometri (üçgen, dörtgen, çember, katı cisimler, analitik) | Orta blok | Uzun |
TYT için öncelik sırası
1. Öncelik — Temel matematik bloğu. Hem doğrudan soru geliyor hem de problemler bloğunun altyapısı. Bu blok olmadan problemlerde istikrar mümkün değil.
2. Öncelik — Problemler. En çok soru gelen ikinci blok. Öğrenme süresi uzun ama tek bir beceriye dayanıyor: metni denkleme çevirmek.
3. Öncelik — Üçgenler ve temel geometri. Geometrinin tamamı değil; üçgenler ve benzerlik, soru başına getirisi en yüksek kısım.
4. Öncelik — Kümeler, olasılık, istatistik. Öğrenme süresi kısa, soru tipleri standart. Sınava az süre kalan öğrencide bu blok atlanmamalı.
Bu sıralamayı kendi netlerine göre uyarlamak gerekiyorsa TYT Matematik özel ders sayfasında hangi blokla başlandığını anlattım.
AYT Matematik: yaklaşık ağırlıklar
| Konu bloğu | Yaklaşık pay | Öğrenme süresi |
|---|---|---|
| Analiz (limit, türev, integral) | En büyük blok | Uzun |
| Cebir (polinom, 2. derece, logaritma, diziler, karmaşık sayılar) | Büyük blok | Orta |
| Trigonometri | Orta blok | Orta |
| Geometri (analitik, uzay, dönüşüm, çember) | Orta blok | Orta |
AYT için öncelik sırası
1. Öncelik — Türev. AYT'nin en çok soru gelen tekil konusu. Ayrıca fizik sorularında da doğrudan işe yarıyor.
2. Öncelik — Analitik geometri. Kapsamı dar, soru tipleri tekrar eden, öğrenme süresi kısa. Getirisi en yüksek konulardan biri ve en çok ihmal edilen.
3. Öncelik — Logaritma ve diziler. "Küçük konu" sanılıp geçiştiriliyor. Oysa öğrenilmesi kısa, soruları standart. Sınav ekonomisi açısından öncelikli.
4. Öncelik — İntegral. Türev sağlamsa hızlı oturuyor; türev zayıfsa buraya girmek zaman kaybı.
5. Öncelik — Trigonometri. Kapsam geniş, ama temel bağıntılar ve grafik okuma yeterli net getiriyor.
Sona bırakılabilecekler: Karmaşık sayılar, ileri integral uygulamaları, dönüşüm geometrisi. Bunlar önemsiz değil ama süre kısıtlıysa listenin sonunda olmalı.
Analiz bloğu bu listenin en uzun kalemi; türevde tıkanan öğrencinin eksiği genelde çok daha geride, fonksiyonlarda çıkıyor. AYT Matematik özel ders sayfasında bu blokta nasıl ilerlediğimi yazdım.
Öncelik mantığı: soru sayısı ÷ öğrenme süresi
Konu seçerken kullanılabilecek en pratik ölçüt bu.
Bir konu çok soru getiriyorsa ama öğrenmesi çok uzun sürüyorsa, sınava 3 ay kalan bir öğrenci için ilk sırada olmayabilir. Tersine, az soru getiren ama iki günde öğrenilen bir konu üst sıraya çıkabilir.
Örnek bir karşılaştırma:
| Konu | Soru getirisi | Öğrenme süresi | Öncelik |
|---|---|---|---|
| Türev | Yüksek | Uzun | Yüksek (yine de ilk sırada) |
| Logaritma | Orta | Kısa | Yüksek |
| Analitik geometri | Orta | Kısa | Yüksek |
| Karmaşık sayılar | Düşük | Orta | Düşük |
| İleri integral | Orta | Çok uzun | Düşük (süre kısıtlıysa) |
Kalan süreye göre üç senaryo
12+ ay kaldıysa
Sıra baştan izlenebilir. TYT temel bloğuyla başlayıp AYT analiz konularına doğru ilerleyin. Bu senaryoda kapsam daraltmaya gerek yok — asıl mesele düzenlilik.
6-8 ay kaldıysa
Öncelik listesi devreye girer. TYT'de temel matematik + problemler, AYT'de türev + analitik geometri + logaritma-diziler ekseninde ilerleyin. Trigonometri ve integral ikinci turda.
3-4 ay kaldıysa
Kapsam daraltmak zorunlu. Bu senaryoda en sık yapılan hata "hepsini yetiştirmeye çalışmak" ve her konunun yarım kalması.
Öneri: TYT'ye ağırlık verin. TYT netleri hem daha hızlı yükseliyor hem de yerleştirme puanına katkısı belirgin. AYT'de ise sadece ilk üç öncelik konusuna odaklanın.
Kaç net, hangi hedefe?
Bu sorunun tek bir cevabı yok — sıralamalar her yıl değişiyor ve bölüme göre çok farklılaşıyor. Genel bir çerçeve olarak:
- Sözel bölümler: TYT matematikten 15-20 net bile sıralamayı belirgin biçimde yukarı taşıyor
- Eşit ağırlık: TYT'de 25+, AYT Matematik'te 20+ net ciddi bir avantaj
- Sayısal: TYT'de 30+, AYT Matematik'te 25+ net iyi bölümler için genellikle beklenen seviye
Kesin hedef belirlemek için güncel yılın sıralama-puan tablolarına bakmak gerekiyor; bu değerler yıllara göre kayıyor.
Konu planı çıkarırken üç kural
- Haftaya değil, konuya plan yapın. "Bu hafta türev" yerine "türev alma kuralları → türev uygulamaları → maks-min" gibi alt başlıklara bölün.
- Her konunun sonuna çıkmış soru koyun. Konu bitince ÖSYM'nin o konudan sorduğu soruları çözmeden geçmeyin.
- Tekrar günü ayırın. Öğrenilen konu tekrar edilmezse 3 hafta içinde belirgin biçimde soluyor. Haftada bir gün eski konulara ayrılmalı.
Özetle
- ÖSYM sabit bir konu dağılımı yayınlamıyor; oranlar yaklaşık
- Konu seçiminde ölçüt soru getirisi ÷ öğrenme süresi
- TYT'de temel matematik ve problemler bloğu belirleyici
- AYT'de türev, analitik geometri ve logaritma-diziler yüksek öncelikli
- Süre kısıtlıysa kapsam daraltmak, her şeyi yarım bırakmaktan iyidir
Kendi durumunuza göre bir konu planı çıkarmak için mevcut netlerin konu bazında nereden geldiğini görmek gerekiyor. YKS Matematik özel ders sayfasında bu planlamanın nasıl yapıldığını anlattım.
