Veliyle ilk konuşmanın bir yerinde bu soru mutlaka geliyor: "Saati ne kadar?"
Sorunun kendisi çok makul. Ama tek başına sorulduğunda işe yaramıyor, çünkü aynı rakam iki farklı öğretmende çok farklı şeyler ifade edebiliyor. Birinde 90 dakikalık ders, ödev kontrolü ve deneme analizi dahil; diğerinde 60 dakikalık ders, gerisi yok. İkisi aynı ücreti söylediğinde bile aynı şeyi satmıyorlar.
Bu yazıda ücreti gerçekten neyin değiştirdiğini ve iki teklifi adil biçimde nasıl karşılaştıracağınızı yazdım. Rakam yok — piyasa bölgeye ve döneme göre çok oynuyor, bugün yazacağım bir sayı altı ay sonra yanıltıcı olur.
Neden çoğu öğretmen sabit liste yayınlamıyor?
Ben de yayınlamıyorum ve sebebi gizlilik değil: liste yayınlamak, farklı işleri aynı fiyata satmak demek.
Haftada bir ders alan 9. sınıf öğrencisiyle, sınava üç ay kalmış ve haftada üç ders alan bir mezun aynı işi almıyor. İkincisinde ders dışında deneme analizi, konu planı revizyonu ve daha sık veli görüşmesi var. Tek bir saat ücreti yazmak, ikisinden birine haksızlık etmek anlamına geliyor.
Bu yüzden ücret, ihtiyaç kısaca konuşulduktan sonra netleşiyor. Bu konuşma ücretsiz ve bağlayıcı değil; sıkça sorulan sorular sayfasında süreci ayrıca anlattım.
Ücreti değiştiren altı etken
1. Seviye ve program
Bir konu ne kadar ileri seviyedeyse ders başına hazırlık süresi de artıyor. 8. sınıf LGS dersiyle üniversite Calculus dersi ya da olimpiyat çalışması aynı hazırlığı gerektirmiyor. Olimpiyat hazırlığı bu ölçekte en uç örnek: her ders için ayrı problem seti hazırlanıyor, hazır kaynak yürümüyor.
2. Haftalık ders sayısı
Düzenli ve çok ders, öğretmen için program istikrarı demek. Bu yüzden haftalık ders sayısı arttığında ders başına ücret genelde aşağı iniyor. Tek seferlik "şu konuyu anlat" talebi ise en pahalı biçim — hazırlık maliyeti tek derse binmiş oluyor.
3. Ders süresi
Saatlik ücret karşılaştırması burada bozuluyor. 60 dakika mı, 90 mı, 120 mi? Matematikte 60 dakika çoğu zaman yetersiz: konu anlatımı ve soru çözümü aynı derse sığmıyor. Karşılaştırma yaparken ders başına değil, dakika başına hesap yapın.
4. Sınava kalan süre
Sınava üç ay kalmış bir öğrencide program çok daha yoğun kurulmak zorunda: konu seçimi, deneme takibi, haftalık revizyon. Yoğunluk arttıkça ders dışı iş yükü de artıyor.
5. Ders şekli
Yüz yüze derste öğretmenin yol süresi de fiilen ücrete giriyor — tek yön 45 dakika yol, günde iki ders demek üç saatlik bir kayıp. Online derste bu kalem yok, bu yüzden çoğu öğretmende online ücreti daha uygun oluyor. Ben şu anda dersleri online yapıyorum; nasıl işlediğini online matematik özel ders sayfasında anlattım.
6. Ders dışında ne var?
Asıl fark burada çıkıyor. Ücretin içinde şunlar var mı:
- Ödev hazırlanması ve bir sonraki derste kontrol edilmesi
- Deneme sonuçlarının konu bazında analizi
- Haftalık/aylık çalışma planı
- Ders arası soru sorabilme imkânı
- Veliye düzenli geri bildirim
Bunların hepsi zaman alıyor. Dahil olduğu bir teklif, olmadığı bir teklifle aynı rakamda olsa bile daha fazlasını veriyor.
"Ne kadar?" yerine sorulacak dört soru
| Soru | Neden önemli |
|---|---|
| Ders kaç dakika? | Saatlik karşılaştırmanın tek doğru zemini |
| Bu ücrete ders dışında ne dahil? | Gerçek farkın çıktığı yer |
| İptal ve telafi nasıl işliyor? | Aylık fiili maliyeti doğrudan etkiliyor |
| Ödeme hangi periyotta? | Peşin paket riskini görmenizi sağlar |
Üçüncüsü çoğu velinin sonradan fark ettiği kalem. Son anda iptal edilen dersin ücretsiz olduğu bir düzenle, her iptalin ücrete yazıldığı bir düzen arasında aylık toplamda ciddi fark oluşuyor.
İki uçtan da uzak durun
Piyasanın çok altındaki ücret genelde deneyimsizliğin göstergesi. Bu kendiliğinden kötü değil — üniversite öğrencisi bir öğretmen, basit bir konu tekrarı için gayet uygun olabilir. Ama bunu bilerek seçmek gerekiyor; ucuz olduğu için değil, ihtiyaca uygun olduğu için.
Piyasanın çok üstündeki ücret ise otomatik olarak kaliteyi göstermiyor. Yüksek ücret bazen gerçek bir deneyimin karşılığı, bazen sadece konumlandırma. Ayırt etmenin yolu rakama bakmak değil, yukarıdaki dört soruyu sormak.
Peşin paketlerde dikkat
"10 ders peşin alırsanız indirim" teklifleri yaygın. İndirim gerçek olabilir ama iki risk var:
- Eşleşme tutmazsa paranız bağlanmış oluyor. Öğretmen-öğrenci uyumu ilk iki-üç derste belli oluyor; büyük bir paketi öncesinde ödemek erken bir taahhüt.
- İade koşulu genelde konuşulmuyor. Alacaksanız kalan derslerin iadesinin nasıl işlediğini baştan yazılı olarak netleştirin.
Makul yol: aylık ödeme. İlk ay hem dersi hem düzeni görüyorsunuz, sonrasında paket mantıklı hale geliyor.
Ücret tek karar kriteri değil
Aylar sürecek bir süreçte fiyat farkının toplamı, yanlış öğretmen seçiminin maliyetinin yanında küçük kalıyor. Kaybedilen dört ay geri gelmiyor; aradaki ücret farkı ise gelir.
Öğretmen seçerken bakılacak diğer başlıkları özel ders öğretmeni seçerken dikkat edilecek 10 şey yazısında ayrı ayrı yazdım.
Özetle
- Sabit liste yayınlanmaması gizlilik değil; farklı ihtiyaçlar farklı iş demek
- Ücreti en çok değiştiren şey ders dışında ne yapıldığı
- Karşılaştırma ders başına değil, dakika başına yapılmalı
- İptal ve telafi kuralları aylık fiili maliyeti doğrudan etkiliyor
- İki uç da uyarı işareti; ayırt etmenin yolu doğru soruları sormak
- Peşin büyük paketten önce en az bir ay normal ödemeyle çalışın
Kendi durumunuz için net bir ücret öğrenmek isterseniz öğrencinin sınıfını, hedefini ve haftada kaç ders düşündüğünüzü yazmanız yeterli — birkaç dakikada netleşiyor. Programların kapsamını özel ders programları sayfasında bulabilirsiniz.
