"Enter"a basıp içeriğe geçin

Uçaklarda Yakıt Tüketimi

Günümüzün en popüler ulaşım aracı belki de

Otobüsle 15 saatlik bir yol uçakla  1 saat 15 dakika

Arada bu kadar fark varken bazen uçak fiyatı otobüse göre daha ucuz olabiliyor. 70 tonluk demir yığını size çok kısa sürede ortalama 850km/saat hızla giderek ortalama 30.000 feet yükseklikte istediğiniz yere götürüyorken ne kadar yakıt harcıyor, nasıl ucuz olabiliyor? (kütle, hız ve yükseklik verileri ortalama bir iç hatlar uçağına göre belirlenmiştir) Bu yakıt kaç para ? Bir yolcunun maliyeti ne kadar?

Küçük bir hesap yapalım, ama yapacağımız hesabın tamamen teorik olacağını şimdiden belirtmek isterim. Öncelikle bir uçak seçmemiz gerek. Elbette her uçak aynı yakıt performansına sahip değil. THY’de 102 tane olan Türkiye’de (Airbus A320 modeli ile birlikte) en çok tercih edilen iç hatlar yolcu uçağı. Öncelikle uçaktan bahsedelim biraz. Uçak 162 ila 189 kişi arasında yolcu alabiliyor. Çift motorlu 39.5 metre uzunluğundaki B737-800 maksimum 938km/saat hızda ve maksimum 41.000 feette (12.500 metre) uçabilmektedir. 26136 litre yakıt kapasitesine sahip ve full depo ile 5420 km gidebilmektedir. Şimdi hesap kısmına geçelim, diyelim ki 1000 kmlilk bir uçuş ,70 tonluk bir kalkış ağırlığı ve 180 yolcu ile bu yolculuk gerçekleştirsin:

26.136  litre ile   5420 km yol alabilmekte yani bu :

1 kilometrede  4.822 litre yakıt ve

1000 kilometrede 4822 litre yakıt harcanacak denmektedir:

4822X 2=9644 lira

( uçak yakıtının fiyatı hakkında net bir bilgi yok ama 1.5-2 tl bandında olduğu söyleniyor)

180 yolcu olduğuna göre:

9644/180=53.77 lira/yolcu

Kişi başına 53.57 lira yapıyor

Elbette dediğim gibi bu teorik kısmı. Aynı tür uçaklar için bile yakıt miktarını uçağın yaşı, hava durumu, türbülans miktarı gibi durumlar etkiler. Ayrıdan havalimanı, ek vergiler gibi ücretlendirmeden sonra uçuş fiyatı belirlenir ve bu fiyat değişik bir algoritmaya göre değişir.

THY’ye ait bir Boeing 737-800

Belki bilmiyor olabilirsiniz: Bilet alma ekranında yazan “son 5 koltuk” yazısı uçakta son beş koltuk kaldığını söylemiyor. O fiyata son beş koltuk olduğunu belirtiyor. Yani beş kişi daha o fiyata bilet alacak ve bilet fiyatı değişecektir 😊

Yakın Büyüklükteki Başka Model Bir Uçak Bu Miktara Yakın Mı Yakıt Tüketiyor

Buna çok uç bir örnek vermek istiyorum: Concorde

Concorde

Concorde da bir yolcu uçağıydı ama çok farklıydı. Concorde Boeing 737-800 ‘den biraz küçüktü ama daha çok yakıt tüketiyordu. 180 yolcu ile uçan Boeing’in 125 yolcu ile uçan Concorde’dan az yakıt tüketmesinin sebebi belliydi, çok daha yavaş uçuyordu. İngiltere’den Amerika’ya 3.5 saatte giden bu uçak, maksimum olarak 2179 km/saat hıza ulaşabiliyordu ama çok fazla miktarda da yakıt tüketiyordu. Bu arada bu hızla sesin hızını bile katlıyordu, basit bir matematik hesabı yaptığımızda Concorde’un saniyede 605 metre hıza ulaşabildiğini görüyoruz. Bunu hayal etmenizi istiyorum. Bir makine düşünün bir saniyede 6 futbol sahası mesafesi büyüklükteki mesafeyi alabilen 😊  Her neyse konudan çok uzaklaşmak istemiyorum. İşlemlere gerek yok, şunu söylemek yeterli olacaktır : Normal bir yolcu uçağından 4 kat daha fazla yakıt tüketmekteydi, bu yüzden bilet fiyatları çok yüksekti. Ve maalesef 2003’te özel bir son uçuş ile Concorde’a veda ettik.

Peki  Dünyanın En Büyük Uçağı Ne Yakıyor

Antonov An-225…

Bir SSCB eseri, kargo uçağı…

Sovyetlerin ürettiği bu uçaktan bir tane bulunuyor. İkincisi yapılırken SSCB dağılmış, ve ikinci Antonov yapım aşamasındayken çürümeye bırakılmış maalesef. Biraz büyüklüğüne değinmek istiyorum. Kanat açıklığı 88.4 metre, uzunluğu ise 84 metre. Eğer yolcu uçağı olsaydı 1500 yolcu alabilirdi ki şu anda en büyük yolcu uçağı olan Airbus a380 853 yolcu alabiliyor. Altı tane motoru olan tek uçak olan Antonov 225’in boş ağırlığı 285 ton, azami kalkış ağırlığı ise 640 ton. Uçabildiğine inanmak çok zor ama bu makine çok da güzel uçuyor. Her neyse konumuz olan yakıt kısmına dönelim:

350.000 litre yakıt kapasitesine sahip ve tam kapasite yükle 4000 kilometre gidebiliyor. Çok fazla hesap yapmaya gerek yok Yani kilometrede 87.5 litre uçak yakıtı harcıyor. Yazımın başında bahsettiğim Boeing 737-800 yolcu uçağı kilometrede 4.82 litre yakıt harcıyordu. Evet çok maliyetli Antonov’u kullanmak ama 250 ton yükü bu kadar kısa sürede başka nasıl taşınabilir ki .

Dünya’nın En Büyük Uçağı : Antonov An-225

Antonov ve Concorde ile ilgili daha ayrıntılı yazılar yazmak istiyorum, şimdilik bu kadarı yeter 🙂

Hesapların tamamı bana aittir. Hata olduğunu fark ederseniz, ulaşırsanız mutlu olurum ha bir de :

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramımız Kutlu Olsun

2 Yorum

  1. Ahmet Kemal Ahmet Kemal Nisan 23, 2020

    Güzel yazı

  2. Selahattin Selahattin Nisan 23, 2020

    “Yakıt/taşınan yük” şeklinde bir oran üzerinden karşılaştırma yaparsan daha sağlıklı olabilir 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir